Dịp hoàn thiện, trang hoàng nhà cửa đầu năm luôn là cơ hội để gia chủ và các nhà thiết kế đem lại sinh khí tươi mới và kích hoạt các nguồn năng lượng cho không gian sống. Chọn đèn trang trí đi cùng trần nhà đẹp, trần nhà thiết kế hợp lý không chỉ là việc chiếu sáng, mà còn là những cân nhắc, điều chỉnh ở phần mềm cho không gian, cho “phần cứng” được ổn định hơn, thẩm mỹ hơn và hợp phong thủy hơn.
* Chọn đèn theo phương hướng
Ngoài hướng khí hậu Đông, Tây, Nam, Bắc thông thường, việc bố trí ánh sáng nhân tạo (thông qua hệ thống đèn) cho nội thất cần quan tâm đến các loại hướng sau:
- Hướng giao tiếp: tùy theo giao tiếp đối nội hay đối ngoại mà sử dụng đèn phù hợp hướng tương ứng. Ví dụ cũng là đèn ngoài sảnh nhưng nếu là sảnh đón khách hướng trước nhà thì tính Dương cao, cần chọn những loại đèn rực rỡ hơn là sảnh phụ, lối đi phía sau nhà. Hoặc trong phòng khách cũng đều có salon, ti vi, tủ kệ như phòng sinh hoạt gia đình, nhưng hệ thống đèn trên trần phòng khách cần nhiều tầng bậc khác nhau, có thể thêm đèn chùm để gia tăng tính nổi bật khi tập trung đông người. Trong khi phòng sinh hoạt thì ít đèn hơn, kiểu đèn mang tính giản dị và tĩnh tại hơn, ánh sáng phân tán và dịu nhẹ hơn
Không gian có tính chất giao tiếp nhiều hay ít sẽ quyết định đến phong cách đóng trần và kiểu dáng đèn
- Hướng phương vị: là hướng tính toán bố trí đèn so với chủ thể xem xét. Ví dụ trong phòng ngủ thì vị trí nằm trên giường là chủ thể chính, các vùng chung quanh trái - phải - trước - sau, trên đầu dưới chân là các phương vị tương ứng tốt xấu so với tuổi gia chủ và nhu cầu sử dụng. Từ phương vị so với chủ thể xem xét sẽ quyết định loại đèn và kiểu chiếu sáng, cụ thể là vùng 2 bên trái phải (tương ứng Thanh Long – Bạch Hổ của giường ngủ) sẽ dùng đèn bàn điều chỉnh cường độ sáng, hoặc đèn treo thả xuống. Vùng tường trên đầu giường chỉ dùng đèn hắt nhẹ nhàng, tránh dùng đèn rọi gay gắt, còn các vùng xa giường có thể dùng đèn đứng hay đèn thả để tạo điểm kích hoạt khí, tóm lại là không thể “rải đèn” tràn lan, đều đặn mà không chú ý đến phương vị xoay quanh chủ thể
.
Đèn phân bố trong phòng ngủ cần căn cứ theo phương vị chung quanh giường và phong cách nội thất phòng ngủ
* Chọn đèn hài hòa với trần
Chiếu theo quy luật cân bằng âm dương, ánh sáng trong nhà cần được phân bố hợp sinh hoạt và không gian tương ứng. Nếu nhà phố có nhiều tầng thì càng xuống dưới các tầng thấp (âm thịnh hơn) thì càng cần sử dụng đèn bổ sung ánh sáng vào ban ngày nhiều hơn, đồng thời cách chiếu sáng đi cùng màu sơn nội thất cũng cần những màu trung tính và sáng sủa như màu xanh nhạt, lam ngọc…để đem lại cảm giác nhẹ nhõm, thoáng rộng và thư giãn hơn.
Khi mà những nơi sinh hoạt chính bị cố định bởi vật dụng thiết bị (ví dụ vị trí bếp, kệ ti vi, giường ngủ, bàn làm việc… là những vị trí khó thay đổi) thì vị trí và kiểu dáng đèn phải được tính đến trong “kịch bản sử dụng” ngay từ đầu. Hài hòa với trần nhà là yêu cầu quan trọng để có một không gian bừng sáng, cụ thể là:
- Nên chọn đèn cho từng phòng có sự đồng bộ về đường nét, hình khối, tông màu và cả cách thức chiếu sáng. Ví dụ như nhà chủ yếu theo lối hiện đại, bề mặt trắng sáng nhiều thì chọn đèn theo gu thiết kế đương đại đơn giản, tránh dùng đèn cổ, đèn có chi tiết cầu kỳ phức tạp. Ngược lại, nếu nhà theo phong cách cổ điển thâm trầm, nhiều chi tiết chạm trổ thì chọn đèn cần “đồng thanh đồng thủ” với kiểu dáng tương tự.
-
Nên cân nhắc làm nổi bật yếu tố nào là chính, giúp tách bạch về mặt phông nền với đối tượng chủ đạo. Ví dụ, mặt bằng trần nhà vuông vức nhưng các bộ đèn chọn lựa chủ yếu là khối bo tròn, sẽ tạo điểm nhấn khác biệt. Hoặc toàn nhà lát sàn gỗ hoặc thảm mềm mại (đều thuộc Mộc) nhưng hệ thống đèn lại là những ống kim loại trắng sáng để vừa đảm bảo sự nổi bật trong chiếu sáng, vừa là một cách nhấn nhá hành Kim đối với hành Mộc vốn có.
-
Với không gian có mảng sơn hay vật liệu ốp lát, trang trí sậm màu như gạch, đá đậm màu, giấy dán tường, gỗ…thì đèn có ánh sáng mạnh, kiểu dáng nổi bật, thậm chí tương phản luôn đem lại hấp dẫn, gợi sức tưởng tượng, tăng chiều sâu và kích thích các năng lực sáng tạo. Còn khi không gian thuần khiết màu trắng xám, theo kiểu tối giản hiện đại, ít chi tiết thì những mảng trần phẳng phi có ánh sáng hắt thật nhẹ nhàng đi cùng kiểu đèn hiện đại, là cách thức dẫn truyền khí và năng lượng hữu hiệu
.
Trục giao thông như tiền sảnh, cầu thang, hành lang cần được chiếu sáng hợp lý bởi đèn dẫn dắt và đèn điểm nhấn
*Chọn đèn theo mệnh của gia chủ
Ánh sáng theo các sắc của Ngũ hành cũng cần tương sinh hài hòa với không gian và gia chủ, ví dụ phòng ngủ vốn thuộc Mộc nên dùng ánh sáng vàng nhẹ (Thổ) có thể điểm thêm ánh xanh (Thủy), phòng làm việc nên lấy ánh sáng trắng (Kim) làm chủ đạo, có bổ sung ánh sáng vàng (Thổ) để tương sinh. Gia chủ mạng Hỏa sẽ hợp hơn với ánh sáng xanh lá cây, vàng và cam, với kiểu đèn có nhiều góc nhọn, hình chóp hoặc hình ống. Trong khi người mạng Thủy theo nguyên tắc ngũ hành sẽ thiên về ánh sáng trắng và xanh biển, kiểu đèn có uốn lượn mềm mại hoặc đèn tròn trịa (Kim sinh Thủy). Thông thường các nguyên tắc ngũ hành khá phong phú và không ít thì nhiều sẽ tương hợp với đặc tính gia chủ và không gian cụ thể.
Kiến trúc dương tính (nhà ở, nơi sinh hoạt, không phải đền miếu thâm u) cần sáng sủa quang đãng, nhưng phải có kiểm soát và kìm nén, cũng bởi mắt con người dễ chịu trước ánh sáng gián tiếp hơn là ánh sáng trực tiếp. Do đó trong nội thất cần tránh đặt ánh sáng trực tiếp mà nên dùng hệ thống đèn có chụp bao che, phản quang, tán xạ gián tiếp. Hợp lý hơn cả là hệ thống đèn được thiết kế đi cùng với tường và trần để phối hợp với nhau, dùng các mảng hắt âm trần, khe đèn dọc tường... giúp ánh sáng được điều tiết và dẫn truyền lung linh hơn.

Khi phối hợp đèn với kiểu trần được tính toán hài hòa thì không gian luôn trở nên sang trọng và có cá tính hơn.
Chuyên gia phong thủy- kiến trúc sư Hà Anh Tuấn
Ảnh : Song Nguyên